(© BrabantPartners, Bjorn Snelders )
Brabant staat bekend om zijn gastvrijheid, bourgondische dorpspleinen en afwisselende natuur. Maar wist je dat het Brabantse landschap bol staat van oude volksverhalen? Van verborgen kaboutervolken en verdwenen Romeinen tot geheimzinnige muntschatten en dorpsgeleerden die het Aards Paradijs dachten te vinden. VisitBrabant brengt deze streekverhalen tot leven met speciale Sagen & Legenden-routes. Wij pikken er drie bijzondere wandeltochten voor je uit.
De Romeinse Grafheuvel-route (Vessem)
- Afstand: 10 kilometer
- Startpunt: Vessem (omgeving Kleine Beerze)
- In het kort: Romeinen, kabouters en beekdalnatuur
Deze rondwandeling voert je door het groene beekdal van de Kleine Beerze. Je struint over landelijke wegen en door het bos, met het gekwaak van kikkers en het gefluit van de grutto op de achtergrond. Halverwege kom je langs een opvallende, gereconstrueerde Romeinse grafheuvel.
Het verhaal achter de wandeling
Hier zou ene Titus Flavius rusten, een voormalig Romeins beroepsmilitair uit de eerste eeuw na Christus. Maar het lokale volksverhaal vertelt een héél ander mysterie: de heuvel staat in de volksmond bekend als de 'Kabouterberg'. Het zou de woonplaats zijn geweest van Kabouterkoning Kyrië en zijn hulpvaardige volk. Nadat de koning werd neergeschoten door een jager, verdwenen de kabouters voorgoed uit de streek.
- Horeca-tip: Pauzeer onderweg in het typisch Brabantse dorp Hoogeloon.
- Uitzichttip: Beklim de observatietoren voor een weids uitzicht over het waterrijke landschap bij de grafheuvel.
De Mysterieuze Muntschat-wandelroute (Oirschot & Middelbeers)
- Afstand: 9 kilometer
- Startpunt: Landgoed Baest (Oirschot)
- In het kort: plunderaars, oude kerktorens en verborgen zilver
Tegenwoordig wandelt het bijzonder ontspannen over de lommerrijke lanen van Landgoed Baest. Zo'n 500 jaar geleden was dit wel anders. Toen trok de beruchte Gelderse legeraanvoerder Maarten van Rossum plunderend door dit gebied, waarbij dorpen en hoeven in de as werden gelegd.
Het verhaal achter de wandeling
In 2022 werd in een doodgewoon veld op het landgoed een schat van 100 zilveren munten gevonden, begraven rond het jaar 1540. De theorie? Een angstige marskramer zag de naderende soldaten, begroef snel zijn geldbuidel in een houtwal en sloeg op de vlucht. Of hij is vermoord, of dat hij de plek simpelweg nooit meer heeft teruggevonden, blijft een raadsel.
- Onderweg: Je passeert de 'Oude Toren' vlak bij Middelbeers, een opvallende, eenzame middeleeuwse kerktoren midden in het landschap waarvan de bijbehorende kerk lang geleden is verdwenen.
- Cultuurtip: Wil je de echte munten bekijken? Breng voor of na de wandeling een bezoek aan museum De Vier Quartieren in Oirschot.
De Jan van Gorp-wandeling (Hilvarenbeek)
- Afstand: 5,5 kilometer (uit te breiden met 10 km fietsen)
- Startpunt: De Vrijthof, Hilvarenbeek / Landgoed De Nieuwe Hoef
- In het kort: zestiende-eeuwse filosofie, sprookjesachtige bossen en de zoektocht naar de hemel op aarde
Johannes Goropius Becanus (ofwel Jan van Gorp) werd in de zestiende eeuw geboren in Hilvarenbeek. Deze excentrieke taalkundige en geneesheer was ervan overtuigd dat hij het bijbelse "Aards Paradijs" simpelweg in zijn eigen geboortestreek had gevonden.
Het verhaal achter de wandeling
Als 14-jarige jongen rende Jan een leeuwerik achterna, over het landgoed Gorp en Roovert in. Hij stuitte op de Paradijsburg, een idyllische plek vol bijzondere kruiden en kabbelend water. Volgens de legende plantte Jan, voordat hij op wereldreis ging, een zaadje op de Vrijthof in Hilvarenbeek om ervoor te zorgen dat niemand hem zou vergeten. De eeuwenoude lindeboom die er nu nog staat, herinnert nog altijd aan dit verhaal.
- Bourgondische tip: Strijk neer bij De Nieuwe Hoef voor een 'Goropius-gebakje' of haal bij Molen de Doornboom meel voor traditionele speltpannenkoeken.
Praktisch
Alle Sagen & Legenden-routes in Brabant zijn uitgezet via het overzichtelijke wandelknooppuntennetwerk. Wil je de overige routes ontdekken (zoals de verhalen over de Witte Veer of Zwarte Kaat)? Kijk dan voor het complete overzicht en de te downloaden GPX-bestanden op de pagina van VisitBrabant.