Elk jaar opnieuw word ik blij van herfstbossen: de warme kleuren van de bladeren en natuurlijk de paddenstoelen. Helemaal als het zonnetje schijnt en de temperatuur nog aangenaam is. En dat is precies het geval op deze zaterdag eind oktober.
Samen met een groep van achttien anderen, maak ik vandaag een bijzondere wandeling door de bossen bij Zeist. Onder begeleiding van gids Gerard gaan we meer leren over eetbare paddenstoelen. Na afloop koken en proeven we ze samen – in de buitenlucht.
Wildplukken in Nederland
Vroeg in de ochtend reis ik naar het verzamelpunt: de dagcamping in Austerlitz. Wandelschoenen aan, campingstoel en bord in de tas – ik ben er klaar voor. Terwijl we genieten van een kop thee, vertelt onze gids ons de belangrijkste regels van het wildplukken.
De eerste les: wildplukken mag eigenlijk niet in Nederland. Het valt officieel onder stroperij. Alleen met toestemming van de landeigenaar is het toegestaan, en dan nog met mate – maximaal 250 gram per persoon, en altijd met respect voor de natuur. Staatsbosbeheer maakt soms een uitzondering en geeft op haar website een duidelijk overzicht van wat wel en niet mag.
Daarnaast is kennis essentieel. Want zelfs als je mág plukken, moet je weten wat je plukt. Sommige paddenstoelen zijn verrukkelijk, andere niet te eten, giftig of zelfs levensgevaarlijk. En dat is precies waar Gerard ons vandaag meer over gaat vertellen.
De groene knolamaniet
Alsof het zo had moeten zijn, is de eerste paddenstoel die we tegenkomen de groene knolamaniet – een van de giftigste soorten die er bestaan. Hij lijkt op een gewone champignon, maar heeft een subtiele groene glans. Les één: zie je een paddenstoel met een groenige kleur, links laten liggen!
We lopen verder door een statig beukenbos. Onder de hoge bomen groeit nauwelijks iets. Toch vinden we er paddenstoelen die hier goed gedijen, zoals kastanjeboleten. Bij elke vondst vertelt Gerard iets over de anatomie van paddenstoelen, hun leefomgeving en hoe je ze kunt bereiden.
Sponszwam, parasolzwam en eekhoorntjesbrood
Van het loofbos wandelen we een gemengd bos in, waar weer andere soorten groeien. Hoe langer we lopen, hoe meer we er zien. Met gebogen hoofden speuren we de bosgrond af. Zo gefocust zelfs, dat we het bos zelf bijna vergeten te bewonderen. Tot Gerard wijst op de talloze zwammen die op dode of zieke bomen groeien.
Aan de voet van dennenbomen vinden we uiteindelijk een prachtige grote sponszwam. Gerard snijdt er voorzichtig een stukje van af – nooit de hele zwam – en legt uit hoe we die straks gaan bakken. De structuur is apart, harder dan je zou denken, we zijn benieuwd!
Op een open veld zien we meerdere indrukwekkende exemplaren van de parasolzwam. Ze kunnen flink groot worden. De naam is toepasselijk: de rok van de zwam zit los en kan op en neer bewegen, net als bij een paraplu. De hoed blijkt heerlijk te bereiden als een soort schnitzel.
Langs de paden zoeken we naar eekhoorntjesbrood, misschien wel de bekendste eetbare paddenstoel. Het duurt even, maar dan vinden we toch een mooi exemplaar in de berm. En dat is het moment dat Gerard ons weer mee terug wil nemen, want het is tijd voor de lunch. Maar we willen eigenlijk niet. Het is zo heerlijk in het bos, en het zoeken van en leren over paddenstoelen is te leuk.
Koken met paddenstoelen
Terug bij het beginpunt heeft de organisatie een mooie buitenkeuken opgezet. We gaan een paddenstoelenragout maken met een frisse salade. We gaan met verschillende soorten paddenstoelen koken, deze zijn bij een kweker gekocht.
De groep verdeelt zich vanzelf: sommigen snijden, anderen maken de salade of maken de ragout. Binnen korte tijd zitten we allemaal rond het vuur te genieten van onze zelfgemaakte lunch. Gerard bakt ondertussen de paddenstoelen die we net zelf hebben gevonden. We hebben niet veel meegenomen, maar genoeg om iedereen even te laten proeven.
Durf ik na vandaag zelf te gaan plukken in het bos? Nee, nog niet. Daarvoor wil ik eerst meer leren over eetbare paddenstoelen. Maar kijk ik tijdens het wandelen nu toch weer anders naar waar ik loop, ja zeker. Het bos is weer iets rijker voor me geworden.
Tot slot
Deze wandeling werd mede mogelijk gemaakt door Grisport en gelopen op de Walking Explorer Low. Meer over deze schoen
