Midden in ons land, tussen Soest en Soesterberg, ligt landgoed De Paltz. Ik ontdekte het tijdens het lopen van het Trekvogelpad. Daar zag ik een hek naar een landgoed dat er bijzonder uitzag. Nu is het zover: ik ga op bezoek bij het Herman van Veen Arts Centre en het omliggende landschapspark.
Tekst en foto’s: Aat van der Harst, www.verhalenonderweg.nl
Kluizenaarsgrot
Mijn auto parkeer ik op een kleine parkeerplaats, vlakbij vliegbasis Soesterberg, ooit een vliegveld, maar nu een museum met start- en landingsbanen die vrij toegankelijk zijn, met eromheen fraaie natuur. Ook hier kan je leuke wandelingen maken. Ik kies voor het landgoed De Paltz en wandel via de gele route door een glooiende vallei die met zijn heuvel on-Nederlands aandoet. Via de vallei kom ik bij een parkachtig bos met een mooie, statige beukenlaan. Het doolhof waar ik in ga, is gemaakt van beukenhagen en leidt naar een kluizenaarsgrot. Op een bordje lees ik dat zulke grotten vroeger gemaakt werden ter verfraaiing van het landschap, maar ook ter overdenking. In de grot staat: Sic transit gloria mundi (zo vergaat de glorie van de wereld). De wandeling leidt langs een koetshuis en een herderswoning. Zou zanger en performer Herman Van Veen hier ook zelf ergens wonen?
Statige villa
Ik wijk van de gele route af en kom bij een mooie witte villa. Het is februari, maar de zon schijnt en het terras is open. Het is tijd voor een kop koffie. Binnen is een interessante kunstexpositie en een winkel waar boeken en cd’s van Van Veen verkocht worden. Ik blader even door het boekje Alfred Jodocus Kwak en neurie Opzij, Opzij, Opzij. Ik vertel aan een vriendelijke vrijwilligster dat ik de sfeer in het huis met de beelden, de schilderijen en de muziek heel prettig vind Zij nodigt me uit om ook vrijwilliger te worden: “Je hoeft maar drie uur in de twee weken te werken en je krijgt er veel voor terug”. Ik overweeg het echt even.
Achter de villa dwaal ik langs voorwerpen die aan Hermans rijke fantasie zijn ontsproten: een Kabouterdorp, het Harlekijn Plankier en het Benjamin de Beer Bos. Dit deel van de wandeling is ook heel leuk om met (klein)kinderen samen te doen. Er zijn hier regelmatig rondleidingen en ook voorstellingen voor kinderen. Een aanrader dus voor groot en klein, dit landgoed. Ik wandel verder over een hoog pad met uitzicht op de vallei die ik eerder vanaf beneden zag. Het landgoed De Paltz is rond 1876 ontworpen door de landschapsarchitecten Springer en Copijn. Het wordt momenteel beheerd door het Utrechts Landschap. Sinds 2014 is het opengesteld voor publiek. Ik besluit om hier van de zomer zeker nog eens terug te komen, wie weet tijdens de Kunstbiënnale, als er een deel van het terrein opengesteld gaat worden dat nu gesloten is
Extra info:
- Landgoed De Paltz is gratis toegankelijk van zonsopgang tot zonsondergang. Ingang aan De Paltz 1. De wandeling met gele paaltjes is 4 kilometer en is uit te breiden met een fantasierijk deel achter de villa
- Langs De Paltz voeren ook de wandeling over de Vliegbasis en het Trekvogelpad
- De Paltzbiënnale gaat plaatsvinden van 9 mei tot 21 juni 2026 op zaterdagen en zondagen van 11 tot 18 uur