Het broedseizoen is weer begonnen. Dat betekent dat we tijdens onze wandel- en fietstochten kunnen genieten van weilanden vol ganzen met kuikens, dartelende lammetjes en meer uitbundige taferelen die dat ‘lentegevoel’ uitstralen. Maar achter al die uitbundigheid schuilt kwetsbaarheid. Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten en andere natuurorganisaties doen daarom de oproep ‘Bescherm de jonkies!’
Vanaf ongeveer half maart verandert de natuur langzaam in een grote kraamkamer. Als je buiten goed luistert en om je heen kijkt, kun je de eerste signalen hiervan al zien. Veel dieren vertonen baltsgedrag en dat betekent ook dat ze hard bouwen aan holen, nesten en andere plekken waar ze hun jongen ter wereld kunnen brengen.
Al dat gespring, gefluit en gefladder van dieren met lentekriebels is natuurlijk een prachtig tafereel dat bij veel mensen dat echte ‘lentegevoel’ oproept, maar het broedseizoen is een kwetsbare tijd voor veel vogels en wilde dieren. Juist in die tijd kunnen hele kleine verstoringen al een enorme impact hebben. Denk aan vluchtende dieren die de weg terug naar het nest niet meer kunnen vinden, ouderdieren die zich zo onveilig voelen dat ze hun nest verlaten en dieren die zo veel tijd schuilend doorbrengen dat ze niet of nauwelijks genoeg eten kunnen verzamelen.
Het broedseizoen betekent gelukkig niet dat je helemaal niet de natuur in kan. In tegendeel zelfs. Geniet, maar doe het wel verstandig en met het welzijn van de natuur in je achterhoofd.
Wat kun je doen?
Blijf op paden. Veel dieren zijn bekend met paden en vaste routes van mensen, maar zelfs een kleine afwijking daarvan kan ze behoorlijk aan het schrikken brengen.
Respecteer aanwijzingen en afsluitingen. Dat mooie gravelpad door de uiterwaarden of over de heide is waarschijnlijk niet voor niets afgesloten. Ook al ziet het gebied er leeg uit, in het gras of tussen de bosjes kunnen nesten verstopt zitten.
Houd de hond aan de lijn. Honden laten altijd geursporen achter. Ook al blijft je hond rustig en is dieren opjagen het laatste wat hij doet, zo’n geurspoor kan er uren later nog voor zorgen dat dieren zich onveilig voelen. In losloopgebieden mag je hond natuurlijk wél los.
Houd afstand van oevers. Op een warme lentedag kan het heerlijk zijn om even je voeten in het koude water te steken, maar doe dat alleen op steigers. Rietkragen en begroeide oevers zijn belangrijke plekken voor veel watervogels en andere dieren. Daar te dichtbij komen kan ze al verjagen.
De campagne Bescherm de Jonkies is een samenwerking van Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten en LandschappenNL en bouwt voort op de eerdere campagne “Kraamkamer van de natuur”.
Hoe lang duurt het broedseizoen?
Formeel duurt het broedseizoen van 15 maart tot 15 juli, maar ook daarvoor en daarna is het natuurlijk verstandig om rekening te houden met de rust van dieren en zijn sommige delen van de natuur niet toegankelijk.
